Celiaka - czego unikać w tej chorobie?

Celiaka - czego unikać w tej chorobie?

Redakcja

2017-10-02

brak komentarzy

Celiakia (choroba trzewna) jest chorobą trzewną o podłożu genetycznym, spowodowaną nietolerancją glutenu – biceliaka  symptomy

ałka zapasowego znajdującego się w zbożach: pszenicy, życie, pszenżycie, jęczmieniu i owsie. Celiakia jest chorobą nieuleczalną, a jedyną efektywną metodą zapobiegania jej objawom jest ścisłe stosowanie kuracji odchudzającej bezglutenowej, która jednocześnie przeciwdziała powikłaniom wynikającym z niedożywienia. kuracja dietetyczna bezglutenowa może być więc stosowana poprzez całe życie. Po raz pierwszy kliniczne symptomy przypadłości trzewnej opisał w 1887 r. angielski lekarz Samuel Gee, który próbował leczyć swoich pacjentów różnymi rodzajami kuracji odchudzającej. W 1932 roku holenderski pediatra William Dicke udokumentował, że źródłem zaburzeń wchłaniania u ludzi z celiakią okazują się rozpuszczalne w celiaka  kuracja  dietetyczna  wysokoprocentowych napojów frakcje białek zbóż. W latach pięćdziesiątych ubiegłego stulecia dzięki szansy swobodnego zbadania błony śluzowej jelita, wykazano zanik kosmków jelitowych jako charakterystyczny objaw i przyczynę celiakii. Odkrycie to dało podstawę do opracowania kuracji odchudzającej bezglutenowej jako jedynej metody kuracji objawowego celiakii. Prawdopodobnie szkodliwe oddziaływanie glutenu na organizm jest zależna porcji i wieku, w którym następuje pierwszy kontakt z białkiem zboża. W białkach zbóż okazują się cztery główne frakcje białkowe: rozpuszczalne w wodzie albuminy, rozpuszczalne w roztworach soli – globuliny, rozpuszczalne w wysokoprocentowych napojów – prolaminy i rozpuszczalne w rozcieńczonych roztworach kwasów i zasad – gluteliny, przy czym prolaminy i gluteliny okazują się w największych dawkach, spełniając w nasionach przede wszystkim funkcje zapasowe – bielmo. W przypadku czynnika mającego wartość w celiakii zwyczajowo przyjęta nazwa „gluten” odnosi się do frakcji białek w/w zbóż – prolamin. W celiakii wartość mają prolaminy występujące w: pszenicy (gliadyna), życie (sekalina), jęczmieniu (hordeina) i owsie (awenina), przy czym awenina ze względu na swoją budowę jest najmniej szkodliwa. Wyniki analiz wykazują, że owies bez zanieczyszczeń może być stosowany u ludzi z wyrównaną celiakią. jednak ze względu na możliwość jego zanieczyszczenia prolaminami pozostałych zbóż, nadal jest on zaliczany do roślin zbożowych, których chorzy na celiakię powinni stronić od.A więc zgodnie z ustaleniami Kodeksu Żywnościowego FAO/WHO (Codex Alimentarius) wszystkie szkodliwe prolaminy określane okazują się wspólnym terminem „gluten” i stąd określenie „kuracji odchudzającej bezglutenowej”, czyli pozbawionej prolamin, którą powinni przyjmować chorzy na celiakię. Częstotliwość występowania celiakii jest różna w poszczególnych krajach świata. Choroba ta występuje przede wszystkim u ludzi rasy białej, zwłaszcza w Europie Północnej i Środkowej z częstotliwością od 1:300 do 1:1000 Czego powinny unikać osoby chore na celiakię? – niedociągnięcie dokładnych danych wynika z tego, że chorzy z standardowymi symptomami okazują się w znacznej mniejszości, a dużo sytuacji z symptomami atypowymi nie zostaje właściwie zdiagnozowana. Aktualnie uważa się, że mniej więcej 1% populacji europejskiej choruje na celiakię, przy czym 2 razy częściej chorują kobiety. W niektórych regionach świata choroba trzewna występuje rzadko. tyczy się to zwłaszcza rdzennych mieszkańców Afryki, Azji i Ameryki Południowej, konsumujących tradycyjne kuracji odchudzającej U ludzi genetycznie predysponowanych, spożywanie składników zawierających gluten, nawet w niewielkich dawkach, może prowadzić do urazy śluzówki jelita cienkiego - zaniku kosmków jelitowych, które właściwie zwiększają jego powierzchnię i okazują się odpowiadające za wchłanianie składników

odżywczych. Na skutek tych uszkodzeń dochodzi do zaburzenia motoryki jelit, nieprawidłowego trawienia i wchłanianiajak  objawia  się  celiaka

składniku będących w pokarmie i w rezultacie do niedoborów żywieniowych i związanych z nimi symptomy przypadłości będą dość charakterystyczne, jak rozwolnienie, wzdęcia czy tracenie wagi. jednak niektórzy chorzy nie mają prawie żadnych objawów laboratoryjnych pomimo zmian w badaniach histopatologicznych błony śluzowej jelita cienkiego i obecności przeciwciał we krwi. i odwrotnie, partie chorych wrażliwych na gluten, z wyraźnymi symptomami przypadłości, modyfikacje w jelicie okazują się niewielkie albo nie okazują się wcale. symptomy celiakii będą więc dość nietypowe, spoza przewodu pokarmowego, co może opóźnić rozpoznanie przypadłości. Mogą to być: niedokrwistość, krwawienia, osłabienie, stany depresyjne, uczucie stałego zmęczenia, symptomy skórne, neurologiczne, endokrynologiczne, osteopenia – związane z zaburzeniami wchłaniania składników mineralnych i witamin. Rozpoznanie celiakii potwierdza się badaniami serologicznymi na obecność specyficznych przeciwciał i biopsją jelita cienkiego i badaniami biochemiczne krwi. Celiakii towarzyszy czasami dużo pozostałych dolegliwości np. cukrzyca typu 1. Zapadalność na tę chorobę u cukrzyków jest 50 razy wyższa niż w powszechnej populacji. 5% chorych cierpi jednocześnie na schorzenia tarczycy. Nieleczona celiakia może też zaburzać pracę trzustki, występować równolegle z zespołem jelita nadwrażliwego i ADHD. Aktualnie sądzi się, że celiakia jest wynikiem współdziałania trzech czynników: czynnika genetycznego, czynnika zewnętrznego - żywieniowego (obecność glutenu kuracji), który upośledza trawienie białka (glutenu) poprzez enzymy żołądkowe i trzustkowe w wyniku czego powstają toksyczne peptydy gliadynowe, czynnika wewnętrznego – działania jednego z enzymów, które prosto wpływa na inicjację procesów zapalnych w jelicie. U najmłodszych pełnoobjawowa celiakia ujawnia się zazwyczaj pomiędzy i a drugim rokiem życia. w kulturach naukowo-medycznych ciągnie się ciągła dyskusja nt. czynników żywieniowych wpływających na rozwijanie się alt2 celiakii u niemowląt i jej związku z długością okresu karmienia piersią i optymalnym wiekiem potomka dla wprowadzenia glutenu. Istnieje pogląd, że spożywanie piersią w czasie wprowadzania do kuracji odchudzającej glutenu ma oddziaływanie ochronne przeciwko ujawnieniu się celiakii.   kurację Obecnie jedyną skuteczną metodą zapobiegania objawom celiakii u ludzi, u których udowodniono chorobę trzewną, jest ścisłe korzystanie z diety bezglutenowej, która umożliwia przywrócenie normalnej struktury śluzówki jelita i zapobiega powikłaniom wynikającym z niedożywienia. Dlatego też menu bezglutenowa jest uważana za menu leczniczą, która powinna być przestrzegana poprzez całe życie. niedozwolone jest jej przerywanie lub „podjadanie” suplementów zawierających gluten. Celiakia nie jest alergią na gluten, chociaż zazwyczaj jest z nią mylona. W przypadku alergii menu bezglutenowa może być wprowadzona czasowo, zgodnie z zaleceniem lekarza. stosowanie diety bezglutenowej jest niełatwe, ze względu na to że szkodliwe białka – prolaminy – znajdują się w dużej ilości suplementów konsumpcyjnych, jedynie zbożowych, np. w przetworach mięsnych czy koncentratach konsumpcyjnych, ; okazują się trwające w lekach zawierających skrobię jako substancję pomocniczą. Gluten jest też

świetnym nośnikiem składniku zapachowych, wykorzystywanym w przemyśle spożywczym ;

aromatów. Służy też do zabezpieczania powierzchni owoców przed wysychaniem. Z tego względu, jak wynika z eksperymentów, 1/3 ludzi chorych na celiakię nie okazuje się rygorystycznie przestrzegać diety. Podstawowym założeniem żywienia w celiakii jest wyeliminowanie z diety wszystkich suplementów zawierających gluten, tj. suplementów wytworzonych z tradycyjnych zbóż, jak na przykład pszenica, żyto, jęczmień i owies lub zawierających substancje pochodzące z tych zbóż i ich zastąpienie bezglutenowymi odpowiednikami. alternatywy te okazują się wyprodukowane z surowców naturalnie nie zawierających glutenu lub też takich, w których gluten został usunięty na drodze technologicznej. Żywność ta, adresowana specjalnie do ludzi z celiakią, należy do grupy suplementów konsumpcyjnych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i powinna być odpowiednio oznakowana również symbolem graficznym, zwykle logo przekreślonego kłosa. W niektórych przypadkach bardziej zaawansowanej postaci schorzenia używa się, poza dietą jej suplementację witaminami – kwasem foliowym, witaminami: B12 i K i składnikami mineralnymi – żelazem i mikroelementami. W wyjątkowych przypadkach celiakii używa się sterydy lub inne leki, poprawiające wchłanianie płynu i elektrolitów. Jak dokonywać wyboru właściwych suplementów?   Głównym źródłem informacji o składzie i ewentualnej obecności glutenu w produktach konsumpcyjnych okazują się ich opisy. Treść informacji i sposób jej umieszczenia na etykiecie nazywa Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 41/2009 z dnia 20 stycznia 2009 alt3 r. dotyczące składu i etykietowania suplementów konsumpcyjnych przeznaczonych dla ludzi nietolerujących glutenu. Zgodnie z w/w receptą: „preparat bezglutenowy” to preparat: -    składający się lub wytworzony wyłącznie z surowców nie zawierających pszenicy (i jej odmian, jak na przykład pszenica durum, orkisz lub kamut), żyta, jęczmienia i owsa lub ich odmian, w których całkowity pułap glutenu nie przekracza 20 mg/kg sprzedawanej żywności. W tej grupie znajdują się produkty ogólnego spożycia, naturalnie nie posiadające glutenu i okazują się znakowane jako „produkty bezglutenowe”,   Gluten to samo zło, nikt nie powinien jeść zawierających go suplementów, jak odstawiłam gluten od razu wyzdrowiałam, przeszły wszystkie przypadłości, schudłam i dobrze się czuję" – mnóstwo rodzaju opinii możemy przeczytać na forach i w mediach społecznościowych, nie stronią też od nich niektóre media. A jak okazuje się fakt? Specjaliści podkreślają - jadłospis bezglutenową powinny stosować osoby chore, dla prawidłowych nie okazuje się wskazana. Zdaniem ekspertów Instytutu Żywności i Żywienia (IŻŻ), kuracja dietetyczna bezglutenowa musi być często stosowana poprzez osoby zdrowe, w ślad za nieracjonalnym trendem popularyzowanym ostatnio w mediach.  Glutenem, jak dają specjaliści, określamy grupę białek o charakterystycznej budowie, występujących w pszenicy, życie i jęczmieniu. Białka te będą czynnikiem sprawczym celiakii (nietolerancji glutenu), uczulenia lub nadwrażliwości na gluten. Każde z wymienionych kłopoty okazuje się inne i potrzebuje różnych sposobów kuracji, dlatego wszelkie podejrzenia chorobowe należy skonsultować z dietetykiem lub lekarzem.  Celiakia nie okazuje się powszechną chorobą Celiakia (nietolerancja glutenu) okazuje się trwałą, utrzymującą się poprzez całe życie chorobą autoimmunologiczną o podłożu genetycznym. U ludzi genetycznie predysponowanych konsumowanie glutenu prowadzi do nieprawidłowego pobudzenia układu immunologicznego jelita cienkiego, a w rezultacie do mankamenty kosmków jelitowych. Na skutek tych uszkodzeń dochodzi do zaburzenia motoryki jelit i nieprawidłowego trawienia i wchłaniania składniku odżywczych będących w pokarmach, czego następstwem okazują się niedobory żywieniowe i inne związane z nimi komplikacje zdrowotne. Instytut Żywności i Żywienia: Klasycznymi symptomami celiakii stwierdzanymi przeważnie u pociech poniżej 5. roku życia, okazują się m.in. tłuszczowe biegunki, wzdęcia, bóle brzucha i niedożywienie. Obecnie okazują się one mimo wszystko coraz rzadsze, natomiast przeważają nietypowe lub bezobjawowe postacie przypadłości. Niekiedy jedynymi symptomami okazują się; osłabienie, migreny, bóle stawów i drażliwość. Celiakia może pokazać się w dowolnym wieku. jednak trzeba przyswoić, że okazuje się to choroba występująca rzadko – w Europie choruje ok. 1 proc. populacji, choć oczywiście częstość występowania owej przypadłości rozróżnia się alt4 w poszczególnych krajach. Żeby zdiagnozować celiakię trzeba wykonać testy serologiczne na obecność specyficznych przeciwciał (w klasie IgA, czasem u szczególnie małych pociech dodatkowo w klasie IgG) i biopsję jelita cienkiego. Jedyną metodą kuracji owej przypadłości okazuje się korzystanie z poprzez całe życie diety eliminującej wszystkie produkty obejmujące gluten. opłaca się wspomnieć, że przetwory z niezanieczyszczonego glutenem owsa, spożywane w średnich ilościach, okazują się prawidłowo tolerowane poprzez większość ludzi z celiakią. – Za żywność bezglutenową uważa się produkty, w których zawartość glutenu nie przekracza 20 mg/kg. Obecnie na rynku dostępnych okazuje się mnóstwo rodzaju wyrobów z niemal dowolnej grupy żywności – mówi dr olga Wojtasik z Instytutu Żywności i Żywienia. 
Uczuleni na pszenicę Jak podaje Instytut Żywności i Żywienia, podobną jadłospis (ale nie tak restrykcyjną) muszą stosować osoby z alergią na pszenicę. w tej sytuacji więc mamy do czynienia z niepożądaną reakcją układu odpornościowego na skutek kontaktu z białkami pszenicy, mimo wszystko wyłącznie glutenowymi. Reakcja alergiczna postępuje szybko i może obejmować symptomy ze strony przewodu pokarmowego (m.in. nudności, wymioty, bóle brzucha, wzdęcia, biegunki), układu oddechowego (np. duszności) i modyfikacje skórne (np. obrzęki, pokrzywka). Obecność uczulenia potwierdzają testy wykrywające przeciwciała, inne niż w celiakii, tzw. IgE.  Alergia na pszenicę rozwija się przeważnie we wczesnym niemowlęctwie i o dużo rzadziej występuje u nastolatków i dorosłych. przeciwnie do celiakii, która okazuje się chorobą na całe życie, alergia ustępuje przeważnie pomiędzy 3. a 5. rokiem życia.  odmienną cechą odróżniającą alergię na pszenicę od celiakii okazuje się to, że ta pierwotna może wywoływać zagrażające życiu intensywne reakcje anafilaktyczne (tzw. wstrząs). Tymczasem w celiakii reakcje immunologiczne, nawet poważne, nie wywołują wstrząsu. Osoby z alergią na pszenicę powinny wystrzegać się spożywania wszelkich przetworów z pszenicy, natomiast – inaczej niż chorych na celiakię – nie muszą eliminować ze swojej diety żyta i jęczmienia, zwykle dodatkowo orkiszu (rodzaje pszenicy). Nadwrażliwość na gluten (NCGS) W ostatnich latach, jak przypomina Instytut, środowisko naukowe potwierdziło istnienie dodatkowo jednej niepożądanej kondycji odpowiedzi na gluten – tzw. nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten, określanej też skrótem NCGS (z ang. Non-Coeliac Gluten Sensitivity). Naukowcy z kliniki w Maryland w USA szacują, że schorzenie to występuje nawet u 6 proc. populacji.  Jak tłumaczą specjaliści z Instytutu Żywności i Żywienia, aktualnie nie ma eksperymentów potwierdzających nadwrażliwość na gluten, a diagnoza jest oparta tylko na wkluczeniach.


Dodaj komentarz


Brak komentarzy

Bądź pierwszy i zostaw komentarz !

dieta_i_fitness